ธนาคารขยะวัดหนองไม้เเก่น

หลักการและเหตุผล

ปัจจุบันโลกกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงด้านสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อ คุณภาพชีวิตของประชากรอย่างกว้างขวาง ทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับโลก โดยความรุนแรงของปัญหามีความแตกต่างกันไปตามบริบทของพื้นที่และปัจจัยแวดล้อมที่ เกี่ยวข้อง การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวอาจเกิดจากปัจจัยทางธรรมชาติ เช่น ภูเขาไฟระเบิด ไฟป่า หรืออุทกภัย ซึ่งก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศ ดิน และน้ำ รวมถึงการเสื่อมโทรมของระบบนิเวศอย่างต่อเนื่อง

ขณะเดียวกัน ปัจจัยจากมนุษย์นับเป็นสาเหตุสำคัญที่เร่งให้ปัญหาสิ่งแวดล้อมทวีความรุนแรงยิ่งขึ้น อันเนื่องมาจากการเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากร การบริโภค และกระบวนการผลิตที่ขาดความตระหนักถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งมีความสัมพันธ์โดยตรงกับการดำรงชีวิตของมนุษย์ ทั้งทรัพยากรน้ำ อากาศ ดิน ป่าไม้ และพลังงาน

โดยเฉพาะปัญหาขยะมูลฝอยซึ่งนับเป็นปัญหาสำคัญในระดับประเทศ อันเกิดจากการจัดการที่ไม่ถูกวิธี การขาดการคัดแยก และการทิ้งขยะอย่างไม่เป็นระบบ ส่งผลให้เกิดมลพิษและกระทบต่อสุขภาวะของประชาชนในวงกว้าง

แนวคิดและนโยบาย

แนวคิดด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมในระดับสากลให้ความสำคัญกับการปลูก จิตสำนึกของประชาชน ผ่านกระบวนการสิ่งแวดล้อมศึกษา เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและสร้างความรับผิดชอบร่วมกันในการอนุรักษ์ทรัพยากร ธรรมชาติ

ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ที่เน้นการพัฒนาแบบบูรณาการ โดยยึด “ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” เป็นหลัก และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในการแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน

สภาพปัญหาในพื้นที่

ในบริบทของชุมชนตำบลหนองลาน อำเภอท่ามะกา จังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งเป็นสังคมชนบท พบว่าประสบปัญหาการจัดการขยะอย่างชัดเจน เนื่องจากขาดระบบบริหารจัดการที่เหมาะสม ไม่มีงบประมาณ และประชาชนยังขาดความรู้ในการคัดแยกขยะ

มีปริมาณขยะเฉลี่ยประมาณ ๙๐๔ กิโลกรัมต่อวัน ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และคุณภาพชีวิตของประชาชน

การจัดตั้งและการดำเนินงาน

เทศบาลตำบลหนองลานได้ดำเนินโครงการส่งเสริมการคัดแยกขยะที่ต้นทาง และมีมติจัดตั้ง “ธนาคารขยะเทศบาลตำบลหนองลาน (บ้านหนองไม้แก่น)” เพื่อเป็นกลไกในการจัดการขยะอย่างเป็นระบบ

พร้อมแต่งตั้งพระครูกาญจนธรรมชัย เจ้าอาวาสวัดหนองไม้แก่น เป็นผู้จัดการธนาคารขยะ เพื่อกำกับดูแลและบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ

ธนาคารขยะวัดหนองไม้แก่น

ในปี พ.ศ. ๒๕๕๙ ได้มีการจัดตั้ง “ธนาคารขยะวัดหนองไม้แก่น” ภายใต้แนวคิด “บวร” เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน

ก่อให้เกิดประโยชน์ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม เช่น การช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส การสร้างกองทุน และการลดปริมาณขยะ

สรุป

ธนาคารขยะวัดหนองไม้แก่นถือเป็นรูปแบบการจัดการขยะเชิงบูรณาการที่มี ประสิทธิภาพ และเป็นต้นแบบของการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน